Төзек булмаган техник яктан катлаулы товар: үз хокукларыңны ничек якларга

Техник яктан катлаулы товарлар (мәсәлән, смартфоннар, ноутбуклар, телевизорлар, көнкүреш техникасы) кулланучылар хокукларын яклау системасында аерым урын алып тора: алар өчен кире кайтару һәм алмашуның махсус кагыйдәләре гамәлдә. Әгәр ул төзек булмаса, мондый товарны ничек кайтарырга, нинди закон нормаларына таянырга һәм нинди хаталардан качарга икәнен тикшерербез.

Техник яктан катлаулы товар санала

Техник яктан катлаулы товарлар исемлеге РФ Хөкүмәте карары белән расланды. Аларга үсеш алган электрон эчлек, катлаулы конструкцияле һәм берничә функцияле товарлар керә. Мисаллар: компьютерлар һәм ноутбуклар, фото - һәм видеокамералар, көнкүреш техникасы (кер юу машиналары, суыткычлар), автомобильләр, мототехника һ. б.

Товарны «техник яктан катлаулы» категориясенә кертү бик мөһим: акчаны кайсы вакытта һәм нинди шартларда кайтаруны таләп итү нәкъ менә шуңа бәйле.

Закон буенча кулланучы хокуклары

Төп норматив акт — «кулланучылар хокукларын яклау турында» РФ Законы (беренче чиратта 18 статья). Техник яктан катлаулы товарлар өчен махсус режим гамәлдә:

Товарны кулланучыга тапшырганнан соң 15 көн эчендә сату‑алу килешүеннән баш тартырга һәм түләнгән сумманы кире кайтаруны йә шундый ук товарга алмаштыруны таләп итәргә мөмкин — кимчелекнең никадәр җитди булуы ачыклануга карамастан.

15 көн узгач, акчаларны кире кайтару яки алмаштыру бары тик аерым очракларда гына мөмкин:

җитди җитешсезлек ачыкланды (төзәтеп булмый торган яисә вакытны яки акчаны тиешенчә сарыф итүне таләп итә торган, яисә кабат чагыла торган);
җитешсезлекләрне бетерү сроклары бозылган (закон буенча ремонт 45 көннән артмаска тиеш);
товарны гарантия срогының һәр елы дәвамында, төрле кимчелекләрне берничә тапкыр бетерү аркасында, 30 көннән артык файдаланып булмый.

Адымлап кайтару тәртибе

Төзексезлекне теркәгез. Дәлилләрне саклагыз: фото, видео, симптомнарның тасвирламасы. Әгәр мөмкинлек бар икән, беренчел диагностика ясагыз (мәсәлән, бәйсез сервис үзәгендә) — бу мәҗбүри түгел, әмма позицияне дәлилләргә ярдәм итә.

Документларны әзерләгез. Касса яки товар чегы, гарантия талоны, килешү (булса) кирәк булачак. Шул ук вакытта чек булмау баш тарту өчен нигез булып тормый: сатып алу фактын башка дәлилләр белән расларга мөмкин (карта буенча өземтә, шаһитлар күрсәтмәләре һ.б.).

Язма дәгъва языгыз. Анда күрсәтегез:

• сатучы мәгълүматлары һәм үз мәгълүматлары;
• сатып алу датасы һәм урыны, товарның исеме һәм моделе, серия номеры;
• ачыкланган төзексезлекнең тасвирламасы;
• сезнең таләп (акчаны кире кайтару, алмаштыру, ремонт һ. б.);
• сез таләпне канәгатьләндерүне көткән вакыт;
• акчаларны кире кайтару өчен банк реквизитлары.

Дәгъваны сатучыга тапшырыгыз. Моны шәхсән үзегезнең нөсхәгездә кабул итү тамгасы астында эшләү яисә кушымта исемлеге һәм тапшыру турында хәбәрнамә белән заказлы хат белән җибәрү яхшырак.

Товарны сатучыга бирегез. Сатучы тиешле сыйфатта булмаган товарны кабул итәргә һәм, кирәк булса, сыйфатын тикшерергә тиеш. Кулланучы тикшерүдә катнашырга хокуклы.

Тикшерү яки экспертиза нәтиҗәләрен көтегез. Әгәр сатучы төзексезлекнең сәбәпләренә шикләнә икән, ул экспертизаны үз хисабына үткәрә. Аны үткәргәндә сезнең дә катнашырга хакыгыз бар. Әгәр экспертиза җитешсезлекнең кулланучы гаебе белән барлыкка килүен күрсәтсә (эксплуатация кагыйдәләрен бозу, механик зарарлану һ.б.), сезгә сатучыга экспертиза чыгымнарын капларга туры киләчәк.

Акча яки яңа товар алыгыз. Җитештерү дефекты расланганда, сатучы акчаны таләп ителгәннән соң 10 көн эчендә кире кайтарырга тиеш. Вакыты узган өчен неустойка исәпләнә.

Мөһим нечкәлекләр

• Тикшерү, ремонтлау, алмаштыру яки кире кайтару өчен 5 килограммнан артык авырлыктагы эре габаритлы товарны яисә товарны сатучы көче белән китерәләр. Әгәр товарны үзегез китергәнсез икән, сатучы сезнең чыгымнарны капларга тиеш.
• Гарантия срогы әһәмиятле: гарантия вакытында сатучы кимчелекләр өчен җавап бирә, әгәр алар товарны тапшырганнан соң файдалану кагыйдәләрен, өченче затларның гамәлләрен бозу яки җиңә алмаслык көч аркасында килеп чыкканлыгын исбатламаса.
• Кимчелекнең әһәмияте‑15 көнлек сроктан соң төп критерий — Мәсәлән, әгәр смартфон системалы рәвештә челтәрне югалта икән, сәбәпсез кабына яки зарядланмый икән, һәм бу проблемаларны бетереп булмый икән, бу җитди җитешсезлек дип танылырга мөмкин.

Кулланучыларның еш хаталары

• Сатып алганнан соң бер ай узгач, техник яктан катлаулы товарның үзенчәлеген исәпкә алмыйча, акчаны кире кайтаруны таләп итәләр һәм җитди җитешсезлекнең булуын исбатламыйлар.
• Дәгъваларны һәм товарны тапшыру фактын теркәмиләр, шуның аркасында мөрәҗәгать итү фактын һәм вакытын раслау кыен.
• Җайланманы мөстәкыйль рәвештә тикшерәләр яки аны сатучыга мөрәҗәгать иткәнче авторизацияләнмәгән сервиска бирәләр-бу эксплуатация кагыйдәләрен бозу турындагы аргумент буларак кулланылырга мөмкин.
• Процессны контрольдә тоту мөмкинлеген югалтып, сыйфат тикшерүдә яки экспертизада катнашу кирәклеген игътибарсыз калдыралар.

Әгәр сатучы баш тартса

Әгәр таләпләр үз теләге белән канәгатьләндерелмәсә, кулланучы:

• Роспотребнадзорга шикаять белән мөрәҗәгать итәргә;
• судка дәгъва бирергә. Бу очракта акчаны кире кайтаруны гына түгел, ә неустойка, мораль зыянны компенсацияләүне, шулай ук таләпләрне ирекле рәвештә үтәмәгән өчен билгеләнгән сумманың 50% күләмендә штрафны да таләп итәргә мөмкин.                                            

Яр Чаллы территориаль органы
Татарстан Республикасы Дәүләт Алкоголь Инспекциясе материаллары буенча